Cemil Çiçek'ten Siyasete, Kültür Hayatına Ahilik Ayarı

Dünya Esnaf ve Sanatkârlar Derneği - Ahi Enstitüsü, Türkiye’de ilk kez esnaf ve sanatkâr odalarının 14 kadın başkanını "Ahiyiz Aileyiz Buluşması"nda bir araya getirdi. İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen ve "Anadolu’nun Ahisiyiz, Türkiye’nin Ailesiyiz" projesi kapsamında Öz Finans İş Sendikası Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen zirvenin açış konuşmasını Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu Üyesi ve eski TBMM Başkanı Cemil Çiçek yaptı.

Nis 3, 2026 - 19:45
Cemil Çiçek'ten Siyasete, Kültür Hayatına Ahilik Ayarı

Zirveye TESK Başkanı Bendevi Palandöken, Öz finans İş Sendikası Genel Başkanı Ahmet Eroğlu, Türkiye Ağaç İşleri Federasyonu Başkanı Hüseyin Taklacı, Karabük Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı Hüseyin Kılıç ve Eskişehir Tornacılar Oto Tamirciler Küçük Sanayiciler Esnaf Odası Başkanı Adnan Karamanlı katıldı.

Fehmi Çalmuk: 'Büyük çatı kuruluşlarımız iki adım geriye durdular'

Açış konuşmasını yapan Dünya Esnaf ve Sanatkrlar Derneği - Ahi Enstitüsü Başkanı Fehmi Çalmuk, Türkiye'de aileyi devlet kurumları içinde ilk kez kurumsallaştıran ismin Cemil Çiçek olduğunu belirterek şunları söyledi:

'Bugün iki önemli mutluluğu bir arada yaşamam konusundaki düşüncelerimi ifade etmem konusunda bana lütfen izin veriniz. Bir tanesi Devlet deyince aklıma, güven deyince aklıma, siyaset deyince aklıma, belki bizim abi deyince aklımıza gelen bir devlet büyüğümüzü aile gibi toplumun temel ana dinamiği konusunda bir toplantıda misafir etmenin gururunu yaşıyorum. Benim belki çocukluğumu, gazeteciliği, ilk çağlarımı bilen bir kişi olmasından öte muhterem başkanım Cemil Çiçek Bey Beyefendi, Türkiye'de aileyi kurumlaştıran, aile kurumunu devlet kurumları içinde bir kuruma kavuşturan ilk devlet bakanımızdır. Ve böyle bir konu söz konusu olduğunda ben değerli esnaf başkanlarımın katılımıyla onların yaptığı işlerde yeni bir yol haritamız nasıl olur dediğimde aklıma ilk gelen kişi Cemil Beydi. Bize öyle bir vizyon çizsin ki siyasi in neredeyse ekspertizi bozulan saatleri Ayarlama Enstitüsünün başkanı gibi bizi kendimize getirecek, bize bir istikamet verecek…

Baktım ki Türkiye'de şu anda sayıları 37'ye yaklaşan kadın esnaf başkanlarımız var. Hiçbiri derli toplu bir araya gelip de bir istikamet konusunda en azından akıl tutulması içinde olan topluma 'biz buradayız, biz bu işin sahibiyiz.' diyecek çığlıklarını duyuramamışlar. Keşke bu iş sadece dünya esnaf Sanatkarlar Derneği düşmeseydi. Çünkü büyük çatı kuruluşlarımız var. Kadın başkanlar deyince iki adım geriye durdular. Ben bir adım öne çıktım ama çıkarken sağıma soluma bakmadım.'

Cemil Çiçek: 'Kurtuluşu sadece particilikte arıyoruz'

Zirvede söz alan ve konuşmasına Nasrettin Hoca fıkrasıyla başlayarak aydınlığı yanlış yerde aradığımıza dikkat çeken Cemil Çiçek, sivil toplum ve siyaset ilişkisine dair çarpıcı tespitlerde bulundu:

'Nasrettin Hoca bir gün gecenin geç bir saatinde elektrik direğinin altında... Hayır hoca ne yapıyorsun filan diyor. İşte anahtarımı kaybettim diyor. Nerede kaybettin? Arka sokakta. E niye burada arıyorsun diyor... Eee orası karanlık burası aydınlık diyor. O zaman elektrik var mı?

Şimdi biz Getirdiğimizi bu iki kavramın içini doğru doldurabilsek. Ahilik ve aile. Yitirdiklerimiz de burada. Çıkış yolumuz da burada. Halbuki demokrasilerde insanlar bazen kaybettiği yerde değil başka yerde arıyorlar. Kurtuluşu, mutlu bir toplum olmayı, güçlü bir toplum olmayı sadece particilikte partiler üzerinden partiler vesilesiyle arıyoruz. Halbuki gelişmiş demokrasilerde nasıl insan ayağı varsa demokrasilerde de iki ayak var. Bir tanesi partilerdir. İkincisi de sivil toplum kuruluşlarıdır. Bizde sivil toplumun sivilliği kendinden menkuldür. Tabala çok ama çoğu zaman netice yoktur.''Ahilik müessesini iyi özümsesek bu kadar kanun çıkarmaya gerek yok'

Kanun sayısının fazlalığının sorunları çözmediğini, asıl ihtiyacın ahlak ve felsefe olduğunu belirten Çiçek, sözlerine şöyle devam etti:

'Eğer ahilik müessesini iyi özümsesek, iyi benimsesek bu sivil toplum kuruluşlarımız, meslek örgütlerimiz, neticede devlet, devletin tüm kurumları öncelikli bir konu olarak benimsese ve bizler de özümsesek bu kadar kanun çıkarmaya gerek yok. Meclisin sabaha kadar çalışmasına da gerek yok. Türkiye'de şu an 9500'in üzerinde yürürlükte olan kanun var. Ama buna rağmen Türkiye'nin birçok sıkıntısı var. Batı ülkeleri 3.000 kanunla kamu düzenini sağlıyor... Biz 9.000 küsür kanunla halen bir sürü sıkıntıyı yaşıyoruz. Özünde ahiliğin temelini teşkil eden değerler olmadığı için, bunu kurumsallaştıramadığımız için toplumumuzda bozulan hususları kanunla düzeltmeye çalışıyoruz.

Ahilik bir felsefedir. Bir yaşayış tarzıdır. Netice itibariyle ahillik demek neticede eşittir Müslümanlık demektir. Adam gibi Müslüman olmak demektir. Eğer bunu yerli yerine oturtamazsak siz istediğiniz kadar kanun çıkarın. Çünkü o kanunu uygulayacak olanlar eğer ahlaksız olursa siz istediğiniz kadar en mükemmel kanunu çıkarın.''Tarihimizde Nasrettin Hoca diye birisi yok, o Ahi Evrandır'

Moğol istilasına karşı direnen ahilerin bu toprakların harcı olduğunu belirten Cemil Çiçek, tarihsel bir gerçeğin de altını çizdi:

'Eğer bu coğrafyada bugün Türk milleti var ise bunun en önemli ayağı ahilik teşkilatıdır. Moğol istilasına karşı Direnen her şeyiyle ülkenin birliğini, beraberliğini, Türk milletinin varlığını ayakta tutan ahiler olmuşlardır. Son zamanlarda Selçuk Üniversitesi'nde yapılan araştırmalar var. Aslında bizim tarihimizde Nasrettin Hoca diye birisi yok. Nasrettin Hoca dediğimiz şey Ahi Evrandır. Bunu çok açık olarak söylerler.''Aile yoksa devlet yok'

Toplumdaki çürümeye ve ailenin korunmasının önemine değinen Çiçek, nikah şahidi olurken bile tedirgin olduğunu itiraf etti:

'Sağ olsunlar eş dost bu akşam da bir nikaha gideceğiz. Nikaha giderken elim yüreğimde gidiyorum. Ya şahitlik yapıyoruz da bu evlilik ne kadar süre devam edecek? Ne kadar süre devam edecek? Aile yoksa devlet yok. Aile yoksa milletin geleceği karanlıkta. Ahlaki değerlerdeki ahiliğin temel felsefesi olan değerlerdeki kazanımları ailede veremezsek o zaman aile de büyük bir çürümeyle karşı karşıya, toplum da çürümeyle karşı karşıyadır. Bugün suç oranları arttı. Uyuşturucu belli bir yaşın altına indi. E bahis vesaire falan filan. Yani bunların hepsi nereden kaynaklanıyor? İşte bu iki kavram arasındaki sebep sonuç ilişkisini iyi kuramadığımız için...''Diziler aileyi de ahiliği de bertaraf ediyor'

Televizyon dizilerinin toplumsal yapıya nükleer bir bombadan daha fazla zarar verdiğini iddia eden Çiçek, zehir zemberek açıklamalarda bulundu:

'Televizyon programları, televizyon dizileri aileyi de ahiliyi de bertaraf ediyor. Atom bombası atsanız bu kadar çok bu topluma zarar vermez. Allah'tan korksunlar bu dizileri yapanlar, bu dizileri oynatanlar. Bizi temelden sarsan, sonra bizi bu problemlerle uğraşan bir toplum haline getirmede bu televizyon yayınları maalesef almış başını gidiyor. Çoluğunuzla, çocuğunuzla şöylece seyredeceğiniz TRT hariç Televizyon dizilerine bir bakın... Her dizide 10 tane 20 tane Adam ölüyor, yapanın yanına kar kalıyor. Nikahsız birliktelikler gitti arttı. Nikahın yerini düzeyli birliktelik adı altında toplumu yozlaştıran anlayış içerisinde maalesef bu toplum sadece altyapıyı yaparak, sadece milli geliri artırarak ayakta kalma şansı olmaz.'

Toplantı sonunda Cemil Çiçek'e Dünya Esnaf ve Sanatkrlar Derneği - Ahi Enstitüsü Başkanı Fehmi Çalmuk tarafından Ahilik Vefa Beratı takdim edildi.

Buluşmaya katılan kadın başkanlar; ailenin korunması, kadına yönelik şiddetin engellenmesinde esnafın rolü ve mesleki eğitimi masaya yatırdı. Buluşmada söz alan kadın başkanların isimleri şu şekildedir:

Gaye Yardımcı: ATO Eski Genel Müdürü

Ayşe Aydın: İstanbul Güzellik Uzmanları ve Güzellik Salonu İşletmeleri Esnaf Odası Başkanı

Pınar Gören: Akhisar Lokantacılar, Köfteciler, Tatlıcılar Esnaf Odası Başkanı

Emine İleri: Bayrampaşa Bakkallar, Mezeciler ve Tekel Bayileri Esnaf Odası Başkanı

Meltem Dur: Fatsa Giyim Eşyaları Esnaf Odası Başkanı

Hesna Korgan: Kuaför ve Güzellik Uzmanları Birlik Beraberlik Dayanışma ve Kalkınma Derneği Başkanı

Ferihan Karasu: İstanbul Tekel ve Gazete Bayileri Odası Başkanı

Nazmiye Dursunlar: Safranbolu Esnaf ve Sanatkrlar Odası Başkanı

Nurhan Güdücübaş: Eskişehir Terziler Odası Başkanı

Terlan Kaya: İstanbul Sahne, Perde, Film, Eğlence Yerleri Esnaf ve Sanatkrlar Odası Başkanı

Gülay Şele: İstanbul Reklamcılar Esnaf Odası Başkanı

Mehlika Gider: Kadın İşverenleri ve Sanayicileri Derneği (KASİDER) Başkanı

Sema Ersoy: Eskişehir Saatçiler Esnaf Odası Başkanı

Eda Yıldız Karadağ: Bayrampaşa Erkek ve Kadın Berberler Esnaf ve Sanatkrlar Odası Başkanı

>