ABD 54 yıl sonra Ay'a yeniden astronot gönderdi
Artemis II ile dört astronot Ay'a doğru yola çıktı. Misyon, Apollo 13'ün yaklaşık 400 bin kilometrelik rekorunu aşarak insanlığın en uzak uzay uçuşunu gerçekleştirmeyi hedefliyor.
ABD, 50 yılı aşkın bir sürenin ardından 'Artemis II' misyonu kapsamında yeniden insanlı Ay görevi başlattı. Dört astronot, yerel saatle 18.35'te Florida'daki Cape Canaveral Üssü'nden SLS roketiyle havalandı.
NASA'nın 98 metre yüksekliğindeki SLS roketi, Orion kapsülüyle birlikte astronotlar Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen'i taşıdı. Astronotlar önce Dünya'nın etrafında tur attı, ardından yaklaşık on gün sürecek Ay yolculuğuna başladı.
Glover, Koch ve Wiseman ikinci kez uzaya çıkıyor. Koch, NASA'nın bir Ay görevinin ilk kadın astronotu oldu. Glover da Ay görevine katılan ilk siyah astronot. İlk kez uzaya çıkan Hansen ise Ay görevindeki ilk Kanadalı.
Astronotları taşıyan uzay aracının fırlatılışı Beyaz Saray'da basın toplantı odasına kurulan ekrandan görülüyorAstronotları taşıyan uzay aracının fırlatılışı Beyaz Saray'da basın toplantı odasına kurulan ekrandan görülüyor.
Astronotlar Ay yüzeyine inmeyecek
Ekip, Ay'a inmeyecek ancak Dünya'dan yaklaşık 400 bin kilometre uzaklaşarak Apollo 13'ün rekorunu az farkla aşacak. Mevcut rekor, 1970'e 400 bin kilometre sınırının biraz altındaki uzaklığa ulaşan Apollo 13 ekibine ait.
Ulaşılacak nokta, Ay'ın karanlık yüzünün 7 bin 500 kilometre gerisine denk geliyor. Böylece astronotlar hem Dünya'yı hem Ay'ı aynı anda görebilecek ve insanlığın şimdiye kadarki en uzak uçuşunu gerçekleştirmiş olacak.
Artemis II görevi, 2022'deki insansız Artemis I'in devamı. Mürettebat, Ay'ın çevresinde sekiz şeklinde bir rota izleyecek. Görev boyunca 2,3 milyon kilometreden fazla yol kat edilecek.
NASA, 2028'e Artemis IV ile on yıllar sonra Ay'a yeniden insanlı iniş hedefliyor. Ay'a en son insanlı iniş 1972'e Apollo 17 programı ile yapılmıştı.
Artemis misyonu adını Yunan mitolojisindeki Ay tanrıçası Artemis'ten alıyor. Program 2017'de duyurulmuştu. Başlangıçta 2024'te insanlı iniş hedeflenmişti ancak teknik sorunlar nedeniyle birçok kez ertelendi. Artemis III'ün gelecek yıl başlaması ancak Ay'a iniş yapmaması öngörülüyor. 2028'de Artemis IV ve Artemis V ile iki iniş denemesi planlanıyor. Program, Ay'da kalıcı insan varlığı oluşturmayı amaçlıyor.
Trump: Her yerde kazanıyoruz
ABD Başkanı Donald Trump, fırlatma öncesi Truth Social'dan yaptığı paylaşımda, 'Uzayda, Dünya'da ve ikisinin arasındaki her yerde kazanıyoruz – ekonomik olarak, askerî açıdan ve şimdi de yıldızların ötesinde' ifadelerini kullandı. Fırlatma sonrası yaptığı konuşmasında da NASA'yı ve 'cesur astronotları' tebrik ederek 'Bu gerçekten etkileyici' dedi.
ABD için Ay'a dönüş, uzay yarışında teknolojik ve jeopolitik liderliği simgeliyor. Kalıcı Ay varlığı, ulusal çıkarların korunması ve uluslararası işbirliklerinin şekillendirilmesi açısından kritik görülüyor. Program, Trump'ın ilk döneminde başlatılmıştı ve Trump bunu kişisel bir başarı olarak görüyor.
ABD 20 Temmuz 1969'da Neil Armstrong ile Ay'a ayak basmıştı. Ay'a en son 1972'de Apollo 17 ile Eugene Cernan inmişti. Bugüne kadar yalnızca ABD, 1969–1972 arasında toplam 12 astronotu Ay'a indirdi.
Alman sanayisi programa destek veriyor
SLS roketi Boeing ve Northrop Grumman tarafından geliştirildi. Her bir fırlatmanın maliyetinin 2 ila 4 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Orion kapsülünü Lockheed Martin üretiyor. Kapsülün itki sistemi ile su ve oksijen tanklarını içeren servis modülü ise Almanya'nın Bremen kentindeki Airbus tesislerinde monte ediliyor.
Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) de astronotların maruz kaldığı radyasyonu ölçmek için Orion'a çeşitli cihazlar sağladı.
Ay yarışında ABD'nin en büyük rakibi ise Çin. Pekin, 2030'a kadar insanlı Ay inişi hedefliyor. Rusya da Ay'a insan göndermeyi planlıyor ancak ekonomik sorunlar nedeniyle gecikmeler yaşıyor.
